Żyd, Niemiec i Polak, czyli Teatr Nie Teraz w trójkącie…

Data: 16 maja 2013

13 kwietnia, w Ośrodku Spotkania Kultur, działającym w dawnej synagodze w niewielkim małopolskim miasteczku Dąbrowa Tarnowska, odbyło się pierwsze spotkanie zespołu twórców pracujących nad inscenizację dramatu Romana Brandstaettera pt. „Dzień gniewu”. Premierę spektaklu – inscenizacji tego wyjątkowego tekstu Teatr Nie Teraz (TNT) zaplanował na przełom czerwca i lipca 2013 r.

Wydany dokładnie 50 lat temu dramat Romana Brandstaettera, „Dzień gniewu”, to najszlachetniejszej próby literackiej materiał do opowiedzenia, o jednym z najważniejszych i coraz bardziej gorących „trójkątów bermudzkich” współczesnej Europy, czyli o relacjach polsko – niemiecko – żydowskich. Nie jest to akademicki wykład ubrany w „dęte” dialogi. Mamy do czynienia z żywymi wielowymiarowymi ludźmi, którzy wcale niejednoznacznie „zderzają się” ze sobą i przy tym ranią aż do krwi. I komu, jak komu, ale twórcy tego dramatu, Brandstaetterowi, nie da się zarzucić braku wiedzy, jakichś uprzedzeń narodowych czy religijnych, czy braku osobistego doświadczenia tego, o czym pisze.

W „Dniu gniewu” Teatru Nie Teraz, staniemy wobec odpowiedzi na jakżeż niepoprawne obecnie pytania:

Jak to jest z tym polskim antysemityzmem?

Co z niemiecką odpowiedzialnością za mordowanie Żydów i Polaków?

Czy Żydzi dlatego nie wierzą w Chrystusa, bo wydali Go na śmierć?

Czy wiara w Boga w Trójcy Jedynego nie pozwala człowiekowi być wolnym?

Co jest w końcu ważniejsze: Ojczyzna czy Bóg?

Nie bez znaczenie dla kontekstów wynikających z materiału źródłowego oraz idei inscenizacyjnej jest wybór miejsca prezentacji, czyli budynku dawnej żydowskiej synagogi w Dąbrowie Tarnowskiej. W ubiegłym roku zakończono odbudowę tego obiektu, powstałego dokładnie 150 lat temu i uważanego jest za jeden z niewielu tej klasy zabytków kultury żydowskiej w Polsce. Synagogą opiekują się władze miejskie Dąbrowy Tarnowskiej, które wspólnie z Dąbrowskim Starostwem Powiatowym są, obok Teatru Nie Teraz, najważniejszymi organizatorami tego przedsięwzięcia.

Prace nad spektaklem wspiera naukową konsultacją Muzeum Okręgowe w Tarnowie, od wielu lat organizator Dni Pamięci Żydów Galicyjskich „Galicjaner Sztetl”, w ramach którego to zdarzenia odbędą się dwa pokazy premierowe „Dnia gniewu” (30 czerwca i 1 lipca o godz. 21,00).

Reżyserem spektaklu oraz autorem organizacji przestrzeni jest Tomasz A. Żak, dyrektor TNT.

Wystąpią: Agnieszka Rodzik, Janusz Grzesz, Maciej Małysa, Leszek Pniaczek i Karol Piotr Zapała

oraz członkowie zespołu teatralnego działającego przy Dąbrowskim Domu Kultury.

Twórcą muzyki oraz wykonawcą towarzyszących spektaklowi pieśni jest Adam Strug, autor ilustracji muzycznych do wielu filmów i spektakli teatralnych, śpiewak i znawca polskiej kultury ludowej.

Partnerem przedsięwzięcia jest ponadto Teatr im. W. Siemaszkowej w Rzeszowie.

Spektakl „Dzień gniewu” swe powstanie tak naprawdę zawdzięcza pomocy firm i osób prywatnych. Wciąż poszukujemy środków i różnych rodzajów wsparcia naszej pracy. Każda pomoc jest przez nas bardzo oczekiwana i za każdą z góry dziękujemy.