Teatr Nie Teraz
Stowarzyszenie Nie Teraz

 

Teatr Nie Teraz (TNT) powstał w Tarnowie jesienią 1980 roku. Od roku 1997 działa jako Stowarzyszenie.


TNT jest autorem kilkunastu premier scenicznych, dwóch spektakli muzycznych (w tym jeden złożony z własnych ballad i songów), spektakli ulicznych oraz jednego spektaklu - projektu zrealizowanego we współpracy z innymi zespołami teatralnymi. Jest również autorem czterech interdyscyplinarnych zdarzeń plenerowych mających wspólny tytuł „Próba Wyobraźni”. Powstawały one zawsze w rezultacie cyklu zajęć warsztatowych z grupami ochotników: „Pożegnanie” (1989), „Dom” i „Ulica” (1990), które zrealizowano w Tarnowie oraz „Miasteczko” (1992) w Tuchowie (ten we współpracy z brytyjsko-holenderskim zespołem „The Theatre of Small Mercies”). Kontynuacją tego typu działań były „Kwiaty” (realizacja w Dąbrowie Tarnowskiej i okolicach) oraz „Drugie Kwiaty” - dwa projekty (z 1997 i 2000 roku) powstałe we współpracy z „Theatre OX” z Singapuru. Koniec roku 2002 przyniósł kolejne spotkanie z artystami z Azji (In Source Theatre”) i wspólną pracę warsztatową w Polsce. Projekt zakończył się wspólnymi pokazami w Tarnowie i w Tuchowie.


Wśród prowadzonych niemal każdego roku działań zewnętrznych, teatr szczególnie ceni sobie dwa zdarzenia, które zostały zrealizowane wspólnie z twórcami z Ukrainy. Pierwsze – „Tichsze” (1992), swe narodziny zawdzięcza wpływowi sanktuarium maryjnego w Kalwarii Pacławskiej, położonego na przedgórzu Bieszczadów oraz charakterowi tamtych stron, gdzie przenikają się kultury polska i ukraińska. Drugą wyprawę, „Ikonostas” (1993), zrealizowano na Ukrainie, głównie w Tarnopolu, ale także w innych miejscach dawnego polskiego Podola. Natomiast wyprawa w górski teren polskiego Spisza (1996), zaowocowała powstaniem spektaklu „Piano”.
TNT był laureatem wielu spotkań i przeglądów teatralnych w Polsce i zagranicą oraz gościem kilku najważniejszych polskich festiwali teatralnych, m.in.: Krakowskich Reminiscencji, Łódzkich Spotkań Teatralnych, Festiwalu Teatrów Ulicznych w Jeleniej Górze, Festiwalu „Malta” w Poznaniu, Festiwalu „Wyjście z cienia” w Gdańsku. Stowarzyszenie TNT jest również autorem i organizatorem dwóch edycji Spotkań Teatrów Innych w Tarnowie (były to pierwsze festiwale teatralne zorganizowane w tym mieście) oraz współautorem Spotkań Teatrów Obrzeży w Zakopanem w Galerii Władysława Hasiora. W roku 2004, w zakopiańskim Teatrze im. Stanisława Ignacego Witkiewicza, w piątą rocznice śmierci Władysława Hasiora, TNT miał premierę dedykowanego Mistrzowi spektaklu pt. „Liczba Aniołów”.


W połowie lat 90-tych TNT brał udział w sesji warsztatowej ze Stowarzyszeniem Teatralnym Gardzienice. Dekadę później (rok 2005) zespół został zaproszony przez The Workcenter of Jerzy Grotowski and Thomas Richards mającego swoją siedzibę w Pontederze (Włochy), na specjalny staż warsztatowy. Przedstawiciele TNT brali również udział w 14 sesji The International School of Theatre Anthropology (Krzyżowa i Wrocław), prowadzonej przez Eugenio Barbę i zespół Odin Teatret (rok 2006).


Te doświadczenia, jak i wcześniejsze działania TNT, zaowocowały wykrystalizowaniem się własnej metody pracy teatralnej i prowadzeniem własnych warsztatów, tak w swojej siedzibie, jak i wyjazdowych, związanych z różnymi zaproszeniami. Teatr corocznie (od 2004), w okresie Wielkiego Postu, organizuje specjalne warsztaty ukierunkowane na tematykę Męki Pańskiej. Ich efektem finalnym jest widowisko pasyjne prezentowane publicznie. Natomiast autorskim pomysłem TNT są warsztaty prowadzone pod hasłem „Teatr dla Tradycji” (pierwsze w roku 2006), gdzie istotną rolę w pracy warsztatowej i w kreacji artystycznej pełni duchowość katolicka.


Należy tutaj dodać, że TNT od wielu lat penetruje artystycznie konteksty kulturotwórcze i narodowe w ich wymiarze patriotycznym, co najlepiej widać w spektaklu „Na etapie” (premiera w roku 2000). Ten spektakl Teatru, odnajduje w XIX-wiecznych pieśniach polskich Boga, Honor i Ojczyznę. A w losie Danusi Siedzikówny, głównej bohaterki, sanitariuszki leśnego oddziału majora Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki”, obrazuje los kraju zdradzonego przez aliantów, zgwałconego przez okupantów i zakłamanego przez swoich.
Rok 2005 zakończyła ważna dla TNT premiera spektaklu „Rybowicz, czyli głowa pełna lalek”. Spektakl powstał w aktorskiej kooperacji przedstawicieli trzech zespołów teatralnych (Teatru Maska z Rzeszowa, Teatru Pieśń Kozła z Wrocławia i Teatru Nie Teraz). Premiera odbyła się w miejscu nietypowym - na dworcu głównym PKP w Tarnowie i była początkiem obchodów 25-lecia działalności TNT.

Kolejnym spektaklem zespołu byli „Niewierni” (premiera w maju 2007, w Rheinhausen w Niemczech). Podstawowym tworzywem dla tego spektaklu stał się tekst „Księcia Niezłomnego” - siedemnastowiecznego dramatu Calderona de la Barca, w autorskim tłumaczeniu Juliusza Słowackiego. Wykorzystane zostały także fragmenty publicystyki Oriany Fallaci. „Książe Niezłomny” jest ponadto swoistą legendą XX-wiecznego teatru światowego, a to dzięki realizacji Jerzego Grotowskiego w jego Teatrze Laboratorium (premiera w roku 1965), co było dodatkowym wyzwaniem dla Teatru Nie Teraz.

 

„Kreon” to inscenizacja „Antygony" Sofoklesa. Premiera miała miejsce wiosną 2009 r. na Małej Scenie Tarnowskiego Teatru im. L. Solskiego. TNT klasyczną historię konfliktu władzy i religii postrzega dość przewrotnie i bardzo politycznie wpisuje ją we współczesność Polski, która stała się częścią superpaństwa – Unii Europejskiej.

 

W roku 2010 TNT reaktywował "Liczbę Aniołów", spektakl którego premiera miała miejsce w 2004 r. Tym razem pokazy przedstawienia umieszczone zostały w niesamowitym anturażu tarnowskiego dworca PKS. Prezentacje spektakli w Tarnowie, jak i poza nim, znów były dedykowane Władysławowi Hasiorowi. Ponadto, przy ich okazji TNT zbierał pieniądze na remont słynnych „Organów” – pomnika autorstwa Hasiora, który stoi na Przełęczy Snozka, na granicy Gorców i Podhala.  

W rok swojego jubileuszu 30-lecia działalności artystycznej TNT wszedł premierą  monodramu pt.: „Intensywność szkła poza percepcją", którego scenariusz oparty jest na tekstach poetyckich i prozatorskich amerykańskiej pisarki, Sylvii Plath. Premiera miała miejsce w grudniu 2010 r. w specjalnie przystosowanych wnętrzach tarnowskiego Hotelu „Tarnovia”. To kolejny spektakl TNT zrealizowany bez własnej sceny. Tak też było w przypadku ostatniej premiery, czyli „Ballady o Wołyniu”, którą zorganizowano w warszawskim Muzeum Niepodległości w maju 2011 r. To  wyjątkowe przedstawienie, pierwsze w Polsce dotyczące ludobójstwa ukraińskiego na naszych Kresach w okresie II wojny światowej, wykorzystuje wykorzystuje fabularne wątki legendarnej powieści Włodzimierza Odojewskiego „Zasypie wszystko, zawieje” oraz świadectwa osób ocalałych z Zagłady. W inscenizacji obecne są również stare pieśni – polskie i ukraińskie.

***

 


System CMS - Agencja Interaktywna GEKOS